Wat is short gaan? Simpele uitleg met voorbeeld

Wat is short gaan precies?

Short gaan (ook wel short selling genoemd) is een beleggingsstrategie waarbij je inzet op een koersdaling. Je verkoopt een aandeel dat je op dat moment niet bezit, door het te lenen via je broker. Daalt de koers? Dan koop je het aandeel goedkoper terug, geeft het terug aan de uitlener en steek je het verschil in je zak.

Het is dus precies het tegenovergestelde van wat de meeste beleggers doen. In plaats van laag kopen en hoog verkopen, ga je bij short gaan eerst hoog verkopen en later laag terugkopen.

Short gaan kan met verschillende financiele producten: aandelen, ETF's, obligaties en zelfs crypto.

Stel, je verwacht dat het aandeel ASML gaat dalen. De koers staat op €700. Via je broker leen je een aandeel ASML en verkoopt het direct op de beurs voor €700.

Een paar weken later is de koers gezakt naar €620. Je koopt het aandeel terug voor €620 en geeft het terug aan de uitlener. Je broker rekent €8 aan leenkosten.

Je winst: €700 - €620 - €8 = €72 op een enkel aandeel.

Maar stel nu dat de koers niet daalt, maar stijgt naar €800. Dan moet je het aandeel terugkopen voor €800 en maak je €100 + €8 leenkosten = €108 verlies. Hoe hoger de koers stijgt, hoe groter je verlies.

Bij beleggen hoor je vaak de termen 'long' en 'short'. Het verschil is simpel:

• Long gaan betekent dat je een aandeel koopt omdat je verwacht dat de koers gaat stijgen. Dit is wat de meeste beleggers doen.
• Short gaan betekent dat je een aandeel verkoopt (zonder het te bezitten) omdat je verwacht dat de koers gaat dalen.

Bij een longpositie is je maximale verlies beperkt tot je inleg: een aandeel kan niet onder €0 zakken. Bij een shortpositie is je verlies in theorie onbeperkt, omdat een koers eindeloos kan blijven stijgen.

Short gaan verloopt in een paar stappen:

1. Je opent een margin-account bij je broker (zoals DEGIRO, eToro of Saxo Bank)
2. Je kiest een aandeel waarvan je verwacht dat de koers gaat dalen
3. Je broker leent de aandelen van een andere belegger en verkoopt ze namens jou op de beurs
4. Je wacht tot de koers daalt
5. Je koopt de aandelen terug tegen de lagere prijs
6. De aandelen worden teruggegeven aan de uitlener, jij houdt het verschil

Belangrijk: je hebt een margin-account nodig om short te gaan. Dat betekent dat je een bepaald bedrag als onderpand op je rekening moet aanhouden. Bij DEGIRO heb je hiervoor minimaal een Active-profiel nodig.

Short gaan is niet gratis. Je betaalt doorgaans de volgende kosten:

• Leenvergoeding (borrow fee): je betaalt rente voor het lenen van de aandelen. Dit varieert van minder dan 1% tot soms wel 20% per jaar, afhankelijk van hoe schaars het aandeel is.
• Transactiekosten: je betaalt commissie bij zowel de verkoop als de terugkoop.
• Margin-rente: als je handelt met geleend geld, betaal je rente over het negatieve kassaldo. Bij DEGIRO is dit momenteel 4% per jaar.
• Dividendvergoeding: als het bedrijf dividend uitkeert terwijl jij short zit, moet jij dat dividend vergoeden aan de uitlener.

Deze kosten kunnen snel oplopen, zeker als je een positie lang open houdt. Houd hier rekening mee bij je berekening.

Short gaan is een strategie met hoog risico. De belangrijkste gevaren:

• Onbeperkt verlies: in tegenstelling tot een gewone belegging (long) is je potentiele verlies onbeperkt. Een koers kan immers eindeloos stijgen.
• Short squeeze: als veel beleggers tegelijk short zitten en de koers plotseling stijgt, worden shorters gedwongen om snel terug te kopen. Dat drijft de koers nog verder omhoog. Het bekendste voorbeeld is GameStop in 2021, waar hedgefondsen miljarden verloren.
• Margin call: als de koers stijgt, kan je broker extra onderpand eisen. Kun je dat niet storten, dan sluit de broker je positie automatisch, vaak op het slechtst mogelijke moment.
• Timing: zelfs als je analyse klopt en een aandeel uiteindelijk daalt, kan het tussentijds flink stijgen. Je moet de kosten en je zenuwen de hele periode vol kunnen houden.

Er zijn twee vormen van short selling:

Gedekt short gaan is de standaardvorm. Je broker regelt dat de aandelen daadwerkelijk geleend worden voordat ze verkocht worden. Dit is wat particuliere beleggers in Nederland doen via platforms als DEGIRO of Saxo Bank.

Naked short selling betekent dat je aandelen verkoopt zonder ze eerst te lenen. Dit is in de EU grotendeels verboden sinds de Europese Short Selling Regulation van 2012. De AFM (Autoriteit Financiele Markten) houdt hier toezicht op.

Als particuliere belegger in Nederland hoef je je hier geen zorgen over te maken: je broker staat alleen gedekte shortposities toe.

Beleggers gaan short in verschillende situaties:

• Overwaardering: je denkt dat een aandeel te duur geprijsd is ten opzichte van de werkelijke waarde van het bedrijf
• Slechte resultaten: je verwacht tegenvallende kwartaalcijfers of een winstwaarschuwing
• Sector in verval: een hele sector staat onder druk, bijvoorbeeld door nieuwe regelgeving of technologische veranderingen
• Hedging: je beschermt je bestaande portfolio tegen een mogelijke daling door een shortpositie als verzekering in te nemen

Professionele beleggers en hedgefondsen gebruiken short selling vaak als onderdeel van een bredere strategie. Voor particuliere beleggers die net beginnen met beleggen is het verstandig om eerst ervaring op te doen met gewone (long) posities.

Short gaan is niet beperkt tot aandelen. Je kunt ook short gaan op crypto zoals Bitcoin en Ethereum. Dit gaat meestal via:

• CFD's (Contracts for Difference): je speculeert op de koersdaling zonder de crypto daadwerkelijk te bezitten. Platforms als eToro en Plus500 bieden dit aan.
• Futures: op crypto-exchanges als Bybit kun je futures verhandelen waarmee je short gaat.
• Inverse ETF's: er bestaan ETF's die stijgen wanneer Bitcoin daalt, zoals de 21Shares Short Bitcoin ETP.

Let op: crypto is al van zichzelf volatiel. Short gaan op crypto versterkt dat risico nog verder. Hier is extra voorzichtigheid geboden.

In Nederland kun je bij de volgende brokers short gaan:

• DEGIRO: biedt short selling aan vanaf het Active-profiel. Breed aanbod aan aandelen om te shorten. Transactiekosten zijn laag.
• Saxo Bank: uitgebreide mogelijkheden voor short selling op aandelen, ETF's en via CFD's.
• eToro: short gaan via CFD's. Gebruiksvriendelijk platform, maar je bezit de onderliggende aandelen niet.

Wil je brokers vergelijken? Bekijk dan ons overzicht van de beste brokers in Nederland.