Wanneer verjaart een schuld?

Een schuld verjaart wanneer de schuldeiser gedurende een bepaalde periode geen actie onderneemt om het geld te innen. Na die periode kan de schuld juridisch niet meer worden afgedwongen.

De verjaringstermijn verschilt per soort schuld en varieert van twee tot twintig jaar. Let op: verjaring gaat niet automatisch. Je moet als schuldenaar zelf een beroep doen op de verjaring.

Hieronder lees je precies welke termijnen gelden, hoe stuiting werkt en wat je moet doen als een schuld verjaard is.

De wettelijke verjaringstermijnen staan beschreven in het Burgerlijk Wetboek (Boek 3, artikelen 306-325). De standaardtermijn is twintig jaar, maar voor veel voorkomende schulden geldt een kortere termijn.

Hieronder vind je een overzicht van de verjaringstermijnen per type schuld:

Leen je geld van een familielid of vriend? Dan hangt de verjaringstermijn af van wat jullie hebben afgesproken.

De termijn begint op de dag dat de betaling verschuldigd is. Als je hebt afgesproken om maandelijks af te lossen en je mist een betaling, begint de verjaringstermijn van 5 jaar te lopen vanaf die gemiste datum.

Soms spreken mensen af dat de schuld wordt terugbetaald "wanneer de lener het kan". In dat geval wordt het startmoment van de verjaring onduidelijk, en kan de schuld in principe heel lang blijven bestaan. Dit soort open afspraken zijn riskant voor beide partijen.

Tip: leg altijd schriftelijk vast wanneer en hoeveel er wordt terugbetaald. Dat voorkomt discussies over verjaring later.

In de praktijk verjaren schulden zelden. Schuldeisers zoals banken, de Belastingdienst, verzekeraars en incassobureaus gebruiken geautomatiseerde systemen die op tijd herinneringen en aanmaningen versturen.

Elke keer dat de schuldeiser actie onderneemt, wordt de verjaringstermijn "gestuit" en begint de teller opnieuw. Stuiting kan op drie manieren plaatsvinden:

• Schriftelijke aanmaning van de schuldeiser waarin hij zijn recht op betaling "ondubbelzinnig voorbehoudt"
• Erkenning door de schuldenaar, bijvoorbeeld door een deelbetaling te doen of een betalingsregeling af te spreken
• Het starten van een juridische procedure (dagvaarding)

Na een stuiting begint een nieuwe verjaringstermijn van maximaal 5 jaar. De schuldeiser hoeft dus niet eens binnen de oorspronkelijke termijn te dagvaarden, zolang hij de verjaring maar op tijd stuit.

Een schuld die is overgedragen aan een incassobureau of deurwaarder heeft dezelfde verjaringstermijn als de oorspronkelijke schuld. De overdracht zelf start geen nieuwe termijn.

Wel kan het incassobureau de verjaring stuiten door je een brief te sturen. Controleer altijd of de stuiting correct is verlopen:

• Is de brief op tijd verstuurd (voor het aflopen van de verjaringstermijn)?
• Bevat de brief een "ondubbelzinnig voorbehoud van het recht op nakoming"?
• Kun je bewijzen wanneer je de brief hebt ontvangen?

Als het incassobureau de verjaring niet correct heeft gestuit, kun je een beroep doen op verjaring. Stuur in dat geval een aangetekende brief waarin je de verjaring inroept.

Ga stap voor stap na of jouw schuld verjaard is:

• Bepaal het type schuld en zoek de bijbehorende verjaringstermijn in de tabel hierboven
• Zoek uit wanneer de schuld opeisbaar werd. Dit is het moment waarop je had moeten betalen
• Controleer of de verjaring is gestuit. Heb je in de tussentijd aanmaningen, dagvaardingen of incassobrieven ontvangen? Heb je zelf een (deel)betaling gedaan of een betalingsregeling afgesproken?
• Reken de termijn uit. Tel de verjaringstermijn op bij de laatste stuitingsdatum. Ligt die datum in het verleden? Dan is de schuld mogelijk verjaard

Bewaar altijd je administratie. Brieven, e-mails en betalingsoverzichten zijn belangrijk als bewijs.

Als je schuld verjaard is, kun je een beroep doen op de verjaring. Dat gaat niet automatisch. Je moet zelf actie ondernemen:

• Stuur een brief naar de schuldeiser (bij voorkeur aangetekend) waarin je de verjaring inroept. Vermeld het type schuld, de oorspronkelijke datum en waarom je vindt dat de schuld verjaard is
• Controleer je BKR-registratie. Een verjaard krediet hoort niet meer als openstaand geregistreerd te staan. De schuldeiser moet een einddatum doorgeven aan het BKR
• Wacht de BKR-verwerking af. Zelfs nadat de schuldeiser de verjaring doorgeeft, blijft de registratie nog 5 jaar zichtbaar bij het BKR. Je kunt wel een verzoek indienen bij het BKR om de registratie eerder te laten verwijderen als je daar goede redenen voor hebt

Werkt de schuldeiser niet mee? Dan kun je een klacht indienen bij Kifid (het Klachteninstituut Financiele Dienstverlening) of je zaak voorleggen aan de rechter.

Bij het BKR worden alle consumentenkredieten boven de €250 geregistreerd. Als een schuld verjaard is, heeft dat gevolgen voor je BKR-registratie.

Een verjaarde vordering is niet meer afdwingbaar. Dat betekent dat negatieve BKR-coderingen die aan die vordering gekoppeld zijn, onterecht worden. De schuldeiser moet een einddatum plaatsen.

Hou er rekening mee dat de BKR-registratie na het plaatsen van een einddatum nog 5 jaar zichtbaar blijft. Dat kan invloed hebben op je mogelijkheden om een nieuwe lening of hypotheek af te sluiten.

Wil je meer weten over hoe het BKR werkt en hoe je je registratie kunt opvragen? Lees dan ons artikel over BKR-registratie.

Schulden laten verjaren klinkt aantrekkelijk, maar in de praktijk is het zelden een goede strategie. Hier zijn een paar praktische tips:

• Wacht niet af. Schuldeisers stuiten de verjaring vrijwel altijd op tijd. De kans dat een schuld daadwerkelijk verjaart is klein
• Neem contact op met je schuldeiser. Vaak kun je een betalingsregeling treffen. Dat is beter voor je financiele situatie en je BKR-registratie
• Zoek hulp bij schulden. Gemeenten bieden gratis schuldhulpverlening via de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs). Ook organisaties als het Juridisch Loket en Nibud kunnen helpen
• Bewaar je administratie. Houd alle brieven, e-mails en betalingsbewijzen goed bij. Dat is essentieel als je later een beroep wilt doen op verjaring

Wil je schulden voorkomen? Lees dan onze tips.