Wat is duurzaam beleggen?

Duurzaam beleggen is een manier van investeren waarbij je niet alleen kijkt naar financieel rendement, maar ook naar de impact op milieu, maatschappij en goed bestuur. Je belegt dus in bedrijven en fondsen die rekening houden met de zogeheten ESG-criteria: Environmental (milieu), Social (sociaal) en Governance (bestuur).

Andere termen die je tegenkomt zijn ethisch beleggen, groen beleggen en maatschappelijk verantwoord beleggen (MVB). De kern is steeds hetzelfde: je geld inzetten op een manier die bijdraagt aan een betere wereld, zonder dat je rendement hoeft in te leveren.

ESG staat voor Environmental, Social en Governance. Dit raamwerk helpt beleggers om bedrijven te beoordelen op meer dan alleen winst.

• Environmental (milieu): Hoe gaat het bedrijf om met CO2-uitstoot, waterverbruik, afval en energieverbruik? Investeert het in hernieuwbare energie?
• Social (sociaal): Hoe behandelt het bedrijf werknemers, leveranciers en lokale gemeenschappen? Denk aan arbeidsomstandigheden, diversiteit en mensenrechten.
• Governance (bestuur): Is het bestuur transparant? Zijn er onafhankelijke toezichthouders? Hoe wordt omgegaan met beloningen en corruptiepreventie?

Bedrijven die op alle drie de pijlers goed scoren, worden door duurzame fondsen opgenomen in hun portefeuille. Bedrijven in controversiele sectoren zoals wapens, tabak of fossiele brandstoffen worden juist uitgesloten.

Er zijn verschillende manieren om duurzaam te beleggen. De meest voorkomende strategieen zijn:

• Uitsluiting: Bedrijven uit bepaalde sectoren (wapens, tabak, fossiel) worden niet opgenomen in het fonds.
• Best-in-class: Per sector worden de bedrijven geselecteerd die het best presteren op ESG-criteria.
• Impact investing: Je investeert specifiek in projecten die meetbare positieve impact hebben, bijvoorbeeld schone energie of betaalbare huisvesting.
• Engagement: Als aandeelhouder gebruik je je stemrecht om bedrijven aan te sporen tot duurzamer beleid.

De meeste Nederlandse banken en brokers bieden inmiddels duurzame beleggingsfondsen en ETF's aan. Je kunt kiezen voor beheerd beleggen (de aanbieder kiest voor je) of zelf je duurzame fondsen samenstellen.

Sinds maart 2021 geldt de SFDR (Sustainable Finance Disclosure Regulation) in de hele EU. Deze wetgeving verplicht financiele instellingen om transparant te zijn over de duurzaamheid van hun producten. De SFDR deelt fondsen in drie categorieen in:

• Artikel 6: Geen specifieke duurzaamheidsdoelstellingen. Het fonds hoeft alleen duurzaamheidsrisico's te vermelden.
• Artikel 8: Het fonds promoot ecologische of sociale kenmerken, maar duurzaamheid is niet het hoofddoel.
• Artikel 9: Duurzaamheid is het primaire doel van het fonds. Dit zijn de strengste fondsen, zoals groenfondsen en impactfondsen.

Dankzij de SFDR kun je als belegger makkelijker vergelijken hoe duurzaam een fonds werkelijk is. Let bij het kiezen van een fonds altijd op deze classificatie.

Een veelgestelde vraag is of duurzaam beleggen ten koste gaat van je rendement. Het korte antwoord: nee, niet per se.

Uit meerdere wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat duurzame fondsen op de lange termijn vergelijkbaar presteren met traditionele fondsen. In sommige gevallen presteren ze zelfs beter, omdat duurzame bedrijven minder risico lopen op boetes, reputatieschade of verouderde bedrijfsmodellen.

Wel is het belangrijk om te kijken naar de kosten van een fonds. Duurzame fondsen hebben soms iets hogere beheerkosten vanwege de extra screening. Vergelijk daarom altijd de totale kostenratio (TER) voordat je kiest.

In Nederland kun je profiteren van een fiscaal voordeel als je belegt in fondsen met een groenverklaring van de overheid. In 2026 geldt een vrijstelling van €26.715 per persoon in box 3 (voor fiscaal partners €53.430). Daarnaast ontvang je een heffingskorting van 0,1% over het vrijgestelde bedrag.

Belangrijk: dit belastingvoordeel wordt de komende jaren afgebouwd. Het kabinet stelt voor om de vrijstelling in 2027 te verlagen naar €200 en het voordeel per 1 januari 2028 volledig af te schaffen. Wil je nog profiteren? Dan is het verstandig om snel actie te ondernemen.

Let op: alleen beleggingen met een officiele groenverklaring komen in aanmerking. Niet elk duurzaam fonds kwalificeert hiervoor.

Duurzaam beleggen starten is eenvoudiger dan je denkt. Volg deze stappen:

1. Bepaal je doelen en risicoprofiel. Wil je breed gespreid beleggen of specifiek in bepaalde thema's (schone energie, water, sociale impact)?

2. Kies een broker of bank. Vergelijk aanbieders die duurzame fondsen aanbieden. Bekijk onze vergelijking van de beste brokers in Nederland.

3. Selecteer je fondsen. Kies ETF's of beleggingsfondsen met een Artikel 8 of Artikel 9 classificatie. Populaire duurzame ETF's zijn bijvoorbeeld de iShares MSCI World ESG Screened en de Vanguard ESG Global All Cap.

4. Controleer de samenstelling. Kijk welke bedrijven daadwerkelijk in het fonds zitten. Sluit het aan bij jouw waarden?

5. Spreid je beleggingen. Leg niet alles in een fonds. Beleggen voor beginners legt de basisprincipes van spreiding uit.

Je kunt al starten met kleine bedragen. Bij de meeste brokers kun je vanaf €50 per maand periodiek inleggen in duurzame ETF's.

In Nederland bieden vrijwel alle grote banken en online brokers duurzame beleggingsopties aan:

• ASN Bank: Pionier in duurzaam beleggen met streng selectiebeleid
• Triodos Bank: Investeert uitsluitend in duurzame en sociale projecten
• ING, Rabobank, ABN AMRO: Bieden duurzame modelportefeuilles en beheerd beleggen
• DEGIRO: Groot aanbod duurzame ETF's tegen lage kosten
• Meesman: Populair bij passieve beleggers met duurzame indexfondsen

Wil je zelf aan de slag met ETF beleggen? Dan kun je bij vrijwel elke broker een duurzame ETF aanschaffen.