Wat is Distributed Ledger Technology (DLT)?

Distributed Ledger Technology (DLT) is een digitale infrastructuur waarmee gegevens gelijktijdig worden opgeslagen, gedeeld en bijgehouden over meerdere locaties, zonder dat daar een centrale partij voor nodig is. De betekenis van DLT is letterlijk 'gedistribueerde grootboektechnologie'. Denk aan een gedeeld kasboek waar iedereen tegelijk in kan kijken en schrijven, maar niemand in zijn eentje iets kan aanpassen.

De bekendste vorm van DLT is blockchain technologie, maar er zijn meer varianten. DLT wordt inmiddels gebruikt in sectoren als financiele dienstverlening, gezondheidszorg, logistiek en overheidsadministratie.

Bij traditionele systemen staat alle informatie op een centraal punt, bijvoorbeeld een server van een bank. Als die server uitvalt of gehackt wordt, is alle data in gevaar.

DLT pakt dit anders aan. De gegevens worden verspreid over een netwerk van computers, zogenaamde nodes. Elke node heeft een kopie van het volledige grootboek (de ledger). Wanneer iemand een nieuwe transactie wil toevoegen, moet het netwerk deze eerst goedkeuren via een consensusmechanisme.

Zodra een transactie is goedgekeurd en opgeslagen, is deze vrijwel onmogelijk te wijzigen. Dat maakt DLT betrouwbaar en transparant. Cryptografie beschermt de data, en elke deelnemer kan de integriteit van het systeem verifieren.

Een veelgemaakte fout is DLT en blockchain als synoniemen behandelen. In werkelijkheid is blockchain een specifiek type distributed ledger technology, maar niet alle DLT is blockchain.

Blockchain slaat data op in opeenvolgende blokken die met elkaar verbonden zijn in een keten. Dat is de structuur die Bitcoin en Ethereum gebruiken. Maar er bestaan ook andere DLT-architecturen die geen blokken of ketens gebruiken:

• Directed Acyclic Graph (DAG): Transacties bevestigen elkaar onderling, zonder blokken. Voorbeelden zijn IOTA en Hedera Hashgraph. DAG-netwerken zijn vaak sneller en beter schaalbaar dan traditionele blockchains.
• Hashgraph: Gebruikt een 'gossip protocol' waarbij nodes informatie onderling uitwisselen. Kan duizenden transacties per seconde verwerken.
• Holochain: Elke gebruiker heeft een eigen keten. Alleen relevante data wordt gedeeld met het netwerk, wat de schaalbaarheid verbetert.

De keuze voor een specifiek type DLT hangt af van de toepassing: snelheid, schaalbaarheid, energieverbruik en het gewenste niveau van decentralisatie spelen allemaal een rol.

Om te zorgen dat alle nodes in het netwerk het eens zijn over de juiste staat van het grootboek, gebruiken DLT-netwerken zogenaamde consensusmechanismen. De belangrijkste zijn:

• Proof of Work (PoW): Computers lossen complexe wiskundige puzzels op om transacties te valideren. Bitcoin draait hierop. Het nadeel is het hoge energieverbruik.
• Proof of Stake (PoS): Validators zetten hun eigen crypto in als onderpand. Hoe meer je inzet, hoe groter je kans om een blok te valideren. Ethereum is in 2022 overgestapt op PoS.
• Delegated Proof of Stake (DPoS): Tokenhouders stemmen op een beperkt aantal validators. Sneller dan PoW en PoS, maar iets minder gedecentraliseerd.
• Proof of History (PoH): Solana combineert cryptografische tijdstempels met PoS om een hogere verwerkingssnelheid te bereiken.

Elk mechanisme biedt een andere balans tussen snelheid, veiligheid en energieverbruik. Lees meer over Proof of Work in ons uitgebreide artikel.

Distributed ledger technology is veel breder inzetbaar dan alleen cryptocurrency. Hier zijn de belangrijkste sectoren waar DLT al impact maakt:

Net als elke technologie heeft distributed ledger technology sterke en zwakke punten.

De Europese Unie loopt voorop met het reguleren van distributed ledger technology. De MiCA-verordening (Markets in Crypto-Assets), die in 2026 volledig van kracht is, biedt een uniform kader voor crypto-activa binnen de EU.

Daarnaast heeft de ECB twee programma's opgezet rond DLT:

• Pontes: Een oplossing voor het afwikkelen van financiele transacties in euro's op DLT-platforms met gebruik van centralebankgeld.
• Appia: Een langetermijnvisie voor een geintegreerd financieel ecosysteem dat tokenisatie en DLT benut.

Voor Nederlandse beleggers en crypto-investeerders betekent dit dat DLT-gebaseerde producten steeds meer onder toezicht komen te staan van de AFM en DNB. Dat biedt meer bescherming, maar stelt ook strengere eisen aan aanbieders.

Distributed Ledger Technology is de verzamelnaam voor gedecentraliseerde systemen die gegevens veilig en transparant opslaan over meerdere locaties. Blockchain is de bekendste variant, maar alternatieven zoals DAG en Hashgraph winnen terrein. De technologie vindt toepassingen in financiele diensten, logistiek, gezondheidszorg en overheid.

Voor beleggers en crypto-enthousiastelingen in Nederland wordt DLT steeds relevanter nu de EU regelgeving heeft ingevoerd en instellingen als de ECB actief experimenteren. Wil je meer weten over gerelateerde onderwerpen? Lees dan ook onze artikelen over DeFi en crypto staking.